Difinermi com músicaire
tradizional siampra mi so chenerato muitos interrogânz. Potríe considerarmi
asina miantres entirprito melodíes considerâz tradizionals, maque deseguito
quan tanio une melodíe composizión prupie deixo de seyerne, e ¿ pasu ta bi seyer musicaire contimporanio ? En cambeo, sen soi
cuar tanio instrumênz consideratos tradizionals e deixo d´en seyer quan emplego
pur ixemple, o baixo eléctric nas míes execucions ? Ista squizofrenie mental me
fa menister prebar de trobar une esplicança en tot isto, veyir qui yé ro qui
capitasi pur tradizional e prebar d’estrapolaro ta ixo qui capíto yo, pur
músique tradizional.
Par ixo ru primer qui cal fer
yé partir do significau etimolóchic da parola tradizión, qui vieni do trémin
latín tradere, o qui vieni transmitíu do pasato; yé dizir, o conchunt de
conoixenzies qui cada chenerazión intrega ta ra següen. Capítone, allore, qui
par qué bel·la istorie consideresi ne tradizional debare esistir ixa transmisió
no tiampo, dica astí, tot clarete, unatra temari seyerá ne dirematar
cuantitativamen cuár yé, ixe tiampo mínim, qui conmenista bel·la istorie ta
pasar en considerarsi ne tradizional.
Un aspeute mu importán ta parar
conta yé, qu´ista transmisió no tiampo non i tién cuarqui suzedir duna traza ríxita,
soque tot ru contrari, a tradizión par bi seyer fonzional so de seyer n´en
constant rinuazión; créyasi, ricreya, invente e molda diya con d’atro. De
seguito, ta mantinersi visca, modifícasi to cumpásu da sozietá. D’astí
chustamen, a suya versátil capazitá de cambeo e d´endautazión. Asina puis, com
risultau diste pruzés d’endautazión constantemen surten núes fromes d’esprisure
cultural: núes melodíes, núos instrumênz, núos ritmes…
E par rematar, unatro aspeute
ta considerar yé qui tot i tién un enzeto, une primer vegata e conviertisi en
tradizión miantres un coleutíu ro ensimila, e bi ra fa reprudozir no tiampo, yé
dizir, qui tote tradizión i tién siampra un orixen.
Agora, sí quietami plater qui
soi musicaire tradizional tant quan tanio cantas quedates do cancioner popular
e qui non poeten si datar nun tiampo concret, com quan tanio une composición
qui bel músicaire fazió ai fa dieu aniatas e qui anio plus d’anio continasi fen
entirpritar no danze dun lugar. Qui soi tant músicaire tradizional quan búfo ra
gaita de boto, com quan intruduix instrumênz com o teclau electric u datros
puestos lueniatos con os qui fa dezenis non bi eba entercambeo. Qui soi
musicaire tradizional quan entirprito une xote aragonesa, une abanera cubane u
riadauto e ri foi un toqui aragonés ta ra canta tradizional rumana “Jiana” u ta
une canta dos Beatles.
Cuarqui luén do qui beluns i
pensan, a músique yé patrimonio vivro, yé art en constán movimén, e pur tant
creyatíu. E ista creyativitá e rinúazión esiste tamié na músique tradizional
qui i tién o suyo espai nun mund sonór cada vegata més amplo e globalizato.

