A .
Os
prefixos "A-" distiarraus, es posa, mete si : Es-/En-/De(s)-/Con- (a
maiorie de aizions verbals) pur coderenzie con articulache femenín e pur a suya
froma, ai qui ixa yé muito castellanizata. Ao final / Ta final as parolas
seleuzionatas. Non pur ero, ai -"eszeuzions"- (*) (¿ qui lingue non i
tien d´eras ?)
Ababol.
(s. m.)
Amapola.
Abadexo.
(s. m.) Bacalao seco.
Abellanera.
(s. f.)
Avellano.
Aventar.
* (v.)
Tirar, lanzar.
Advocat(o)
(s. m.)
Abogado.
Abozo.
(s. m.)
Tipo de planta.
Adán.
(adj.)
Descuidado y desaseado.
Adoba.
(s. f.)
Adobe.
Adubir.
(v.) Dar
a basto.
Aduya.
(s. f.)
Ayuda.
Aduyar.
(v.)
Ayudar.
Afogar.
(v.)
Ahogar.
Aguarte.
(expr.)
Espera.
Aguatillo.
(s. m.)
Parada de agua.
Airada.
(s. f.)
Brisa.
Airera.
(s. f.)
Ventolera.
Allolio.
(s. m.)
Salsa de ajo, huevo y aceite.
Achustador.
(s. m.)
Chaleco.
Aladro.
(s. m.)
Arado.
Alazét.
(s. m.)
Cimiento.
Alba.
(s. f.)
Primera hora del día Rallar r'Alba. Amanecer.
Alberxe.
(s. m.)
Albaricoque.
Alberxér.
(s. m.)
Albaricoquero.
Alborza.
(s. f.)
Madroño.
Alborzera.
(s. f.)
Madroño.
Alcorzar.
(v.)
Atajar, acortar.
Alcorze.
(s. m.)
Atajo.
Aldredes.
(adv.) A
propósito, a posta.
Alentar.
(v.) Respirar.
Alfalze. (s. m.) Alfalfa.
Algarabán.
(s. m.)
Un tipo de pájaro.
Almada.
(s. f.)
Almohada.
Almadeta.
(s. f.)
Cojín, almohadilla.
Almadón.
(s. m.) Almohadón.
Almariu.
(s. m.)
Armario.
Almendrera.
(s. f.)
Almendro.
Almielcas.
(s. f.)
Hierba forrajera.
Almóndigas.
(s. f.)
Albóndigas.
Aloda. (s. f.) Alondra.
Alparzér.
(adj.)
Chismoso, cotilla.
Alparziar.
(v.)
Cotillear.
Arredol.
(adv.)
Alrededor.
Altér.
(adj.)
Alto.
Alzar.
(v.)
Guardar.
Amagarsi.*
(v.)
Esconderse.
Ambute.
(adv.)
Mucho, en cantidad.
Amerar.
(v.)
Mezclar. 2) con liquidos
Amolar.
*(v.)
Fastidiar.
Amprar.
(v.) Prestar
y tomar prestado.
Amprón.
(s. m.)
Prestado, préstamo. Nir d'amprón. Ir de prestado.
Ancas.
(s. f.)
Caderas.
Andalozio.
(s. m.)
Nubes negras con lluvia.
Angluzia.
(s. f.)
Ambición.
Angluzioso.
(adj.)
Ambicioso, ansioso.
Ansa.
(s. f.)
Asa.
Antuellos.
(s. m.)
Gafas.
Apaniar.*
(v.)
Arreglar.
Aranión.
(s. m.)
Endrina.
Arguellau.
(adj.)
Flaco.
Arraclán.
(s. m.)
Alacrán.
Arredol.
(adv.)
Alrededor.
Arreu.
En r'arreu. (adv.)
De forma seguida, a continuación, sin parar.
Artica.
(s. f.)
Terreno de cultivo que antes no lo era.
Arto.
(s. m.)
Espino.
Asabelo.
(adv.)
Mucho.
Ascape.
(adv.)
Enseguida.
Asina.
(adv.) De
esta forma, así.
Aspro.
(adj.)
Aspero.
Aturar.
(v.) Parar.
Azarbe.
(s. m.)
Acequia.
(.....)
Convezinal.
(adv.)
Comunadamente, para la comunidad, de forma colectiva sin contraprestación y en
beneficio de la comunidad.
De
canto camin. (adv.)
Junto al camino.
En
colicas. (adv.)
Sobre los hombres.
D´escarramanchas.
(adv.) A
horcajadas.
En
ascuietes. (adv.)
En voz baja, cuchicheando.
Ta
r'arreu. (adv.)
De forma seguida, a continuación, sin parar.
En
ro'inte. (adv.)
Instantaneamente.
T´atro
en díya. (adv.)
Al día siguiente.
Ta
ru birulé. (adv.)
De cualquier forma.
En´o
que. (adv.)
Cuando.
De
pur(o) de. (adv.)
A fuerza de.
En
ran. (adv.)
A nivel.
De
tó(t) meter. (adv.)
A toda marcha.
De
tentón. (adv.)
A tientas.
(...)
Debandear.
(v.)
Tocar las campanas.
Conventau.
(adj.)
Muy rápido.
Enviellar
si. (v.)
Envejecer.
Esbocar
si. (v.)
Caerse hacia abajo.
Esbozinar
si. (v.)
Caerse de bruces en el suelo sin poderse levantar.
Decachar.
(v.)
Agachar.
Descantaliar.
(v.)
Agachar.
Enchopar.
(v.)
Empapar.
Conclamar
si. (v.)
Quejarse, lamentarse.
Encotraziar.
(v.)
Arreglar, acondicionar.
Encotraziau.
(adj.)
Arreglado, acondicionado.
Decucuchar
si. (v.)
Cobijarse.
Escucutar.
(v.)
Asomarse.
Enfaixinar.
(v.)
Hacinar.
Enfirmar.
(v.)
Contratar.
Esfardar
si. (v.)
Aligerarse de ropa, remangarse o quedarse en mangas de camisa.
Esfardau.
(adj.)
Ligero de, con poca ropa, que no va muy abrigado.
Esgostiar
si. (v.)
Mustiarse.
Enchuntar
si. (v.)
Reunirse. Tratarse, tener relaciones con alguien.
Eslunau.
(adj.)
Lunático.
Enmorrar.
(v.)
Acercar la boca a un sitio.
Esmortau.
(adj.) De
carácter decadente, apagado de personalidad, poco emotivo. También un camino o
algo que se acaba.
Enrringlerar.
(v.)
Alinear.
Entabalar.
(v.)
Enloquecer a uno, hacer que uno se vuelva loco.
Destroncar.
(v.)
Podar.
Conpercazar.
(v.)
Intuir, entender.
Emprezisar.
(v.)
Necesitar.
