Fendo siguir pur correyu

BoanasNúas

Loading...

Alternativa Independiente Zaragozana

-Republicana, Progresiva, Cannábica, Internacionalista-



Bienvenidos-Bienplegats-Benveníus



Rechirar niste Bloch

S'està carregant...

Cannabis

Loading...

24/01/12

COMPLIMENT "EN/NE" (`N-N´)


Ai = ya / ri (r fevle com os articlos secundaris) = le

Complex temari tos castellanparlânz e par totes as presones qui prédren "aragonés"

I- Implegasi par endicar esferens religanzes zerconstanzials, Yé "IN" :

1.) En poest : Yé "IN" (e a coderenzie da parla oral "i"...e cuar en muites vegates yé enpostrofate con a següen bocal...fendo N(´) e similars = Niste, nisto, nista, nixa, nixa, nixe...

Yé in Sallent, Yé na carrera, Yé in casa nustra,

2.) Inte u tiampo (idem de idem 1) IN  : As fiastes son in Chuliol.
3.) Traza u mena (idem de idem 1,2) IN : Ru pilloron in galafatón
4.) O meyo u pruzedimén en qui se fá bel·la istorie (idem 1,2,3) IN : Baixa tôz os diyes in BIziclo.

Com siampra enbihá eszeuzions, (parellán iste saragosenco ta
 r´italián ofizial, con muites eszeuzions avites e pur aver...) con QUI (that) / QUIN-A (Where)*, ...>qui en>, sól qui much posiplemén "Qui"/"Quin",  yesté con n´a, n´o (na, no) ...u non...> qui en muitas...qui en coses...qui en zones...etz,etz,etz
Qui no poest, Qui na casa = Qui en a casa/Qui ina casa, Qui no sopost (totes mals feites)

Bian feitos (eszeuzions)=  Qui en o poest, Qui en a casa, Qui en o sopost, Qui ru sapiesi,
Usurais os articlos "sustituíus"(secundaris) =
* Masculin e femenin cuan es rifireix ta une presone concreta u obchetu con "chéner"

II- Prunóme d´alverbi (ixes rematanzas "-al" non i son "aragonesas") , Yé NE

5.) Pur un regular implegasi com partitíu, yé dizir par rifirirsi ta bel·la parti u cuantitá de cuarcosa da qui yera si, fendo charrar :
Se vas ta crompar melons d´augue, crómpamene dúos
Tris men (= me en/me´n) soi trayites (dixas)
Non quierió donartine ún díxos
Dónamene (díxo)

6.) Implegasi na conchugazión de verbs entrasetíus de movimén :
Men ( me en) voi.
Baixa ti ne
Se vus quierêz nir, nid vus ne
Ai ten (te en/te´n) yes tornata ?

7.) Implégasi com complimén pripusozional fen si riferir ta bel·la istorie dita dantis :
Ai rin (ri en/ri´n) dir (ixo)= Ai ri dirne (ixo)
Non cal qui en faigan (díxo)
Bel diya vus alcurdarêz do qui malmetêz, en quierêz minchar e non tiendrêz ne
Encá qui, tornes ti mico de pensar, non potrás ne, capir (ixo)
Saint Vizént o barbau creba o chelau, maque en meti atro més rrefinau. (Sí, dople -rr-).

8.) Usúrasi com complimént pripusizional féndose ne rifirer ta presone :
Parlaron de nusatros, maque non ne parlan ai.
R´óme qui en yé de veritá fárdasi pur os peus.

9.) Emplegasi plionastecamén u esplitiue, yé dizir par machaconiar en cuarcosa dita :
April, cada chisla en vali milen.
Aniades n´eba plus de zinconte.

10.) Emplegasi com locatíu fendo endicar o poest dende don , fen equivaler to prunóme d´alvervi "bi/i" :
Encara no i baixa  ? u, Encara non baixa ne ?

Obsirvazions : Iste prunóme d´alvevi qui, asobén tamién poet seyer "ne", prene tamién, seguntes os cases, atras dúes fromes . ´n ...e...n´
11.) O partitíu



 (...)

En soi (estato-estado- ESTAU)  de seyer, non de ESTAR*...yé = es/está yés = eres/estás > Seyato/Seyeu...En soi seyéu > "He estado"

* A castellanizazión so seyito ("Ha sido") tan bruttal (dixenirazion) qui os calibos das parlas prinencas metioron de frome "hybrida" eu much encoderent, con o corpus lingue "tradizional", o verb "ESTAR" (reconoxito com SER) fendo varius frêinz posiples, com cutián yé no mún do aragonés. Sense dengune "autoritá", e sense qui naide i tienga "raçon" e coderenzie sopre tot,  sopre tot, par os literâz eu escriturors. 

Nin 1987 nin 2006...

Fer une núa riliuture do verb "Seyer"(!), com tot ru qui ripresente, (cuasi un ásse duna parla) so seyito une grandi conmozión adintre do "mun do aragonés" enzerrinato e foscurantiste...entrancaus, no suyo mún da parla feliça...

Contrimostra a meua teoríe (prisional) de qui astí, so abíu dúos frêinz, os pru-dielautistes, e os qui de frome "chandresca", quint-columnistes, eu posiplemen "cavals de troya" par fer tot o posiple qui ista parla aragonesa evoluçione pon, eu estáncasi (de tancar/trancar) de frome perén, com obchétu d´ensegurára com parla minorizata, secondarizata e minur...usiga, si fems aturar compta, os capos diste mun do aragonés, ! de totes as familes mafioses ! i son seyito unes carnuzes, sense columbrades de muita valura, més qui o seu melico propi...Ta ros feitos rimitomi...! no en bihá més !
A terzera senda yé iste "saragoçán" (saragosenco)...cada vegata con plus força...

(....)

O tochet zerconflex no françes, meitá dos cases,  qui in r´antica parla orixinal tresbatiosi,  yera "une S minchata"prisonalmen "une dixerazion da parla franca").